Beeld Essay

Lumineus – Bram Nijssen

Door Shinta Lempers
26 januari 2011


Schaduwen spelen met spiegelingen, fel daglicht met een draaideur, de cijfers twee, zes en vijf met de ruimte tussen hen in. Achter de ruit hangt een zilveren lijst die een groot wit vlak omkadert. Pontificaal opgehangen, voor iedereen duidelijk te zien. En toch is er geen enkel spoor van een boodschap. Waar je een aankondiging voor een buurtfeest of een workshop verwacht, is slechts een desolaat tabula rasa.

Voor Bram Nijssen (1981) zijn die individuele witte plekken, die hiaten te midden van al het (typo)grafisch geweld, puzzelstukjes die hij verzamelt om verschijnselen en ontwikkelingen bloot te leggen. De foto’s uit de serie ‘No Sign of Design’ zijn grotendeels genomen in Amsterdam en in de Kroatische hoofdstad Zagreb. Ze beelden de gevolgen van reclamebeleid uit zoals dat in veel grote steden wereldwijd gehandhaafd wordt. Bijvoorbeeld in São Paolo, waar het straatbeeld sinds 2007 gedomineerd wordt door lege billboards. Dit is het antwoord van de regering op de niet-naleving van de richtlijnen, die onder meer reclame van zo een formaat dat de huizen erachter verdwijnen, verbieden. Net als in de Braziliaanse miljoenenstad bepalen de lege billboards ook in Zagreb het straatbeeld. De schermen zijn verdwenen, maar de stalen frames blijven overeind als onverwoestbare monsters.


Het Damrak was ooit met trots de as van Amsterdam. Nu is het een kolossaal memobord volgeplakt met flyers van houseparty’s, sigarettenpeuken en lege patatbakjes. De rekken vol fluorescerende zonnebrillen en prullaria met wietlogo op de stoep van de vele souvenirwinkeltjes, de overvloedige reclame en het uitzicht op de eeuwigdurende wegwerkzaamheden maken het beeld van een moderne dystopie compleet. In 2008 zijn de vlaggen, neonletters en reclame-uitingen in de binnenstad aan banden gelegd. Wrang is evenwel dat de richtlijnen omtrent steigerreclame zijn versoepeld. Als gevolg hiervan gaan grote gebouwen als Magna Plaza en het Paleis op de Dam nu gedeeltelijk gehuld achter enorme reclameposters, terwijl op muren en boven kleine winkels steeds meer witte plekken opdoemen. Intussen mag de gemeente een vierde van de opbrengst van die steigerreclame opstrijken.

Voor Nijssen is niet de fotografische kwaliteit van belang; hij gebruikt verschillende camera’s en houdt weinig rekening met de belichting. De fotoserie ‘Betreten Verboten’ is dan ook, net als ‘No Sign of Design’, een foto-essay van de manier waarop we omgaan met de publieke ruimte. Je kunt Nijssen niet scharen onder de groeiende groep urbex-fotografen, die het urbane onderzoeken om de esthetiek van een vervallen fabriekshal, verlaten psychiatriekliniek of een oud klooster vast te leggen. Hij is niet op zoek naar spanning, maar naar verbanden, verschijnselen.


Voor deze fotoserie stopte Nijssen tijdens het reizen van a naar b in Nederland, Duitsland en Belgrado. De leegstand mist elke vorm van geheimzinnigheid, niet in de laatste plaats omdat de gebouwen vrijwel allemaal ongeïnspireerde nieuwbouwwerken zijn. Ze laten zien dat Nederland een land is waar leegstaande gebouwen direct worden dichtgetimmerd en onder de sloophamer belanden, of een nieuwe bestemming krijgen. In België is het nog goed mogelijk om op een verlaten militair hospitaal of een weeshuis te stuiten. De afwezigheid in Nijssens fotografie van verweerde, karakteristieke verlaten gebouwen toont dat het gemeentebeleid in veel steden verhindert dat de natuur haar gebouwen kan omhelzen.


www.bramnijssen.com

Lees meer van

Meer dan duizend woorden

Door Shinta Lempers

Beeld: © Rob Funcken Portretschrijven houdt in dat je je fantasie loslaat op een foto.Wat zie je, wat gebeurt er buiten het kader, wat speelde zich voor en na deze momentopname af? Deze rubriek laat zien dat een foto inderdaad meer dan duizend woorden zegt. Tel maar. In de krochten van het nachtleven Ysbrand sloot […]

Lees meer uit de categorie Beeld Essay

Zappa’s zotheid

Door Leo van der Sterren

Frank Zappa moet zo dol als een draaideur, zo maf als de afstand tussen Abbekerkeweere en Tokyo zijn geweest. Vervuld van de heilige geest van de overwonnen ernst. Op een zeker moment zal hij zijn ziel aan de duivel van een drieste, doorgedraaide dwaasheid hebben verkocht die hem vanaf dat moment een hele poos in […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper