Reportage

Het geekdom voorbij

Door Patricia Piolon
10 januari 2013

Ik weet het, ik weet het: we zijn allemaal coole jongens en meisjes. Op vrijdag gaan we naar Lamoer of Literaturfest om daarna met een select groepje vrienden in drank en rook gedrenkte gesprekken te voeren over de invloed van grime op de literatuur; op zaterdag kruipen we met kater en al uit bed om biologische kaas te kopen voor onze vega-ovenschotel, en op zondag lezen we De Optimist. Doordeweeks programmeren we apps of acts, afhankelijk van onze tak van sport, en daarna lezen we een boek of kijken we tv – niet De Wereld Draait Door natuurlijk, maar iets cultureel verantwoords.

Natuurlijk. Doe ik allemaal ook.
Maar daarnaast speel ik bordspelletjes.

En dan heb ik het niet over Monopoly met de neefjes en nichtjes op Sinterklaasavond of een ironisch spelletje Scrabble met jongens en meisjes met precies de juiste baardgroei en/of maffe kousen, maar over het betere werk. Het echte werk.
Het geeky werk? Dat denk ik niet. Bordspellen zijn het geekdom voorbij en er zijn heel wat manieren waarop bordspellen in het leven van de hedendaagse cultuurminnende, wereldwijze jonge of oude rocker passen.

‘Maar bordspelletjes zijn suf’, hoor ik een jongen achterin al roepen. Nou, dat klopt dus niet, jongen achterin. Ze zijn zelfs niet oubollig op een manier die inmiddels over de rug van biologische melk en guerrilla-breien weer hip is geworden. Een spel als 51st State of The New Era laat je na de val van de bom als punk-overlever (met mouwloos leren jack en mohawk) een imperium opbouwen uit radioactieve resten van je omgeving. Als je dan op je verkenningstochten een oud schoolgebouw ontdekt, kun je besluiten contacten te leggen met andere overlevers en een deal sluiten waar iedereen beter van wordt (zij geld, jij geschoolde onderdanen), of je kunt je onderdanen erop af sturen, de school met de grond gelijk maken en de kindertjes wegvoeren als slaven voor je ijzermijn.
In Escape from the Aliens in Outer Space probeer je te ontsnappen uit een oud ruimteschip dat stuurloos door het heelal zweeft. Je moet er niet alleen voor zorgen dat je eerder bij de ontsnappingscapsules bent dan je (om de een of andere reden Italiaanse) collega’s, je moet ook uit de klauwen proberen te blijven van aliens die ondertussen het schip zijn binnengedrongen. En wat als in het hele schip de elektriciteit is uitgevallen? Wat als niemand weet waar de anderen zijn? Wat als je zelf een alien bent zonder dat iemand dat weet?
Nee, bordspelletjes zijn zeker niet saai of suf. En om elke twijfel weg te nemen hier een aantal spellen om de koude winteravond mee door te brengen. Zonder ironische blik en zonder gegiechel. Niet blazen, maar doen!

The Resistance

Het begint meteen al goed: met minder dan vijf man hoef je bij dit spel niet aan te komen en hoe meer zielen, hoe meer vreugd (en achterdocht!). Aan het begin van het spel krijgt iedereen een kaart waarop staat of hij/zij een lid van een futuristische ondergrondse is (de goeien) of een spion (de slechten). Daarna stuurt een democratisch gekozen leider een aantal mensen op een ‘missie’, die eigenlijk niets meer om het lijf heeft dan dat alle deelnemers in het geheim een ‘geslaagd’ of ‘sabotage’-kaart spelen – zodra er één sabotagekaart bij zit, is de missie mislukt. Voor de spionnen gaat het erom genoeg missies te saboteren zonder dat de anderen doorkrijgen dat zij de mol zijn, maar hoe doe je dat bijvoorbeeld als je toevallig alleen met je mede-saboteur op missie wordt gestuurd en je niet kunt communiceren over wie van de twee een ‘mislukt’-kaart moet spelen? Veel kansen heb je niet, want als drie van de maximale vijf missies slagen, wint de ondergrondse. Iedereen doet natuurlijk zijn uiterste best om de leider ervan te overtuigen hem op missie te sturen, maar wie gelooft hij? En is hij zelf wel te vertrouwen?

Waarom is The Resistance cool? Het is een ontzettend sociaal spel – je doet het echt met z’n allen, iedereen heeft een rol en doet actief mee. Je kunt niet afstandelijk blijven als je uit alle macht je onschuld probeert te bewijzen tegen iemand die weet dat je onschuldig bent (en jij wéét dat hij dat weet) maar zelf een slechterik is en dus doet alsof hij je toch niet gelooft. Voor je het weet zit je je knieën voor je beste vriend, hem smekend je te geloven en je mee te nemen op een missie, om een eind aan al dat geveins te maken, het nu eindelijk goed aan te pakken…waarna je ijskoud de hele boel doet mislukken.
Vinden je vrienden dat erg? Ja natuurlijk! Ze haten je, ze trekken zich de haren uit het hoofd, ze slaan op tafel, ze wijzen en zeggen ‘Jij! Verrader! Nooit meer!’ En daarna roepen ze ‘Nog een spelletje!’, want niet alleen is The Resistance een heel klein doosje boordevol spanning en drama, het is ook erg kort en je speelt het met een duivels genoegen, tot diep in de nacht, vijftien keer achter elkaar spelen.

 

Spartacus: A Game of Blood and Glory

Zijn jullie niet met z’n tienen (of zelfs vijven) maar is daarom het verlangen niet minder om elkaar te naaien, vervolgens een mes in de rug te steken en op het lijk te spugen? Zoek dan niet verder! In Spartacus (een spel dat losjes samenhangt met de gelijknamige tv-serie) sta je aan het hoofd van een Romeinse familie en probeer je macht en invloed te vergaren. Doe je dat door veldslagen te leveren, amfora’s vol goede wijn naar verre landen te verschepen of monumenten te bouwen die de tand des tijds zullen trotseren? Like fuck. Jij verovert jouw plekje in de wereld door je slaven te prostitueren, graven te beroven, je vrienden te manipuleren en jouw gladiatoren die van hen te laten afslachten in de arena.

Het spel is verdeeld in drie netjes afgebakende fases, en in elke fase doe je in principe alles om zoveel mogelijk invloed, geld en roem te vergaren. Invloed gebruik je om je snode plannen ten uitvoer te brengen. Is je invloed niet groot genoeg om te bereiken wat je wilt? Dan kan een van je vrienden je misschien helpen. En zijn het je vrienden niet meer omdat je in de vorige ronde hun gladiator hebt vergiftigd? Dan chanteer je ze toch gewoon?
Vinden je vrienden dat erg? Ja natuurlijk! Ze haten je, ze trekken zich de haren uit het hoofd, ze slaan op tafel, ze wijzen en zeggen ‘Jij! Verrader! Nooit meer!’ En daarna doen ze jou precies hetzelfde aan, en aan het eind van de avond maken ze plannen om morgen terug te komen en nog eens te spelen. Maar nu heel anders natuurlijk, deze keer pakken ze het veel beter aan…

  • Aantal spelers: 3 tot 4
  • Soundtrack: ‘Gladiator’ (Hans Zimmer, Lisa Gerrard), ‘Punch ‘em in the Dick’ (Juicy Karkass), ‘Vriendschap‘ (Het Goede Doel)
  • Bijbehorende drank: Rijnwijn (al dan niet vergiftigd).
  • Literaire link: Ik, Claudius – Robert Graves; Il Principe – Macchiavelli

 

Twilight Struggle

Heb je, nu de feestdagen voorbij zijn, na het voorgaande niet zo veel fut (of vrienden) meer? Is openlijk conflict niet je ding en ben je liever passief-agressief? Zie je je spelervaringen liever ingebed in een rijke, waargebeurde geschiedenis? Of heb je gewoon zin in een (excusez le mot) motherfucker van een spel dat uren duurt, waarin je de hele koude oorlog naspeelt en waarvan je na afloop het gevoel hebt dat je iets met je leven hebt gedaan? Dan is Twilight Struggle het spel van je dromen.
Ik zal eerlijk zijn: het is niet voor de zwakken van gestel (of geest). Het is groot, het is diep, het is -vergeleken met de vorige aanraders- vrij duur en, zeker als je niet gewend bent meer dan een paar pagina’s aan spelregels te lezen, behoorlijk complex. Een investering, kortom, in alle opzichten. Maar wat je ervoor terugkrijgt is een spel dat prachtig gestalte geeft aan het Koude Oorlog-thema en dat precies de bijbehorende spanning tot uiting brengt. De spelers spelen als de Verenigde Staten of de USSR en treden nooit in openlijk conflict. In plaats daarvan proberen ze coups te steunen in bananenrepublieken, de Che Guevara’s van deze wereld voor zich te winnen of juist te elimineren, als eerste een mens op de maan te zetten, conflicten in vazalstaten te bedwingen of aan te wakkeren en eigenlijk gewoon voortdurend een koude, politieke vinger in alle toch al niet zo florissante papjes des werelds te houden. Ondertussen houden ze angstvallig hun tegenstander in de gaten: stuurt hij zijn agenten naar Syrië? Wat probeert hij daar te bereiken? Misschien gebruikt hij het land als springplank voor meer invloed in de regio. Voorzichtigheid is geboden, want als hij te ver uitloopt is de hele zaak verloren en loopt het schaduwgevecht uit op een totale kernoorlog.

Twilight Struggle dwingt je om overal bij te blijven en om bij elke beslissing betrokken te zijn, want alles wat je in het spel doet is een tweesnijdend zwaard: als je de kaarten in je hand gebruikt om je eigen plannen uit te voeren, geef je je tegenstander automatisch enorme voordelen. Dat ondertussen voor je tegenstander precies hetzelfde geldt, doet er niet toe; het voelt voortdurend of je met elke kaart die je speelt een stukje uit je eigen hart snijdt en dat de ander toeschuift. En zo speel je door, in exquise hartenpijn, een avond (of twee) lang, schuw over je kaarten naar de andere speler kijkend: een wereldleider met knikkende knieën.

  •  Aantal spelers: 2
  • Bijbehorende muziek: ‘Low‘/’Heroes’/’Lodger‘ (David Bowie)
  • Bijbehorende drank: wodka. En daarna: wodka.
  • Literaire link: Tinker, Tailor, Soldier, Spy – John Le Carré


Addendum
De lezer die geïntrigeerd is door het thema van Twilight Struggle maar geen ervaring heeft met bordspellen, kan beter voor een paar euro beter beginnen met het kleine, maar uiterst charmante spelletje Koude Oorlog: CIA vs KGB , een soort blackjack met een koude-oorlogssausje. Ga daarna over op wat complexere games – Memoir ’44 misschien, of – als je echt bij het thema wil blijven – Confusion: Espionnage and Deception in the Cold War. Als je daarna de microbe te pakken hebt en over een jaar nog steeds nieuwsgierig bent, kun je altijd nog Twilight Struggle proberen. En dán mag je me bedanken.

Meer informatie:
51st State (of de verbeterde versie ‘The New Era’, of de nog verbeterde versie ‘Winter’): http://www.portalpublishing.eu/products/board-games/51st-state/
Escape from the Aliens in Outer Space: http://www.escapefromthealiensinouterspace.com/
The Resistance: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Resistance_(game)
Spartacus: A Game of Blood and Treachery: http://spartacusboardgame.com/
Twilight Struggle: http://en.wikipedia.org/wiki/Twilight_Struggle

Lees meer van

Tussendoortje – melksoep

Door Patricia Piolon

In het kader van de thema-maand over eten stelt de redactie een feestmaal samen aan de hand van gerechten uit bekende en minder bekende historische schilderijen. Vandaag alles over het voorgerecht. De jury: redacteuren (en gelegenheidskoks) Babette en Patricia, hoofdredacteur Miriam en historicus Stephen. Het voorgerecht: melksoep, naar Gerard David Madonna met de melksoep, Gerard […]

Lees meer uit de categorie Reportage

Optimistjes

Door Saar Francken

De Weekend Academie is een initiatief van Oguz Dulkadir, een van oorsprong Turkse Nederlander die op zestienjarige leeftijd naar Nederland kwam. Inmiddels zijn er 5 vestigingen in Amsterdam-West. De Weekend Academie biedt kinderen in de leeftijdsgroepen 10-12 jaar en 12-15 jaar huiswerkbegeleiding en les in sociale vaardigheden aangevuld met sport en ontspanning. Daarnaast komen er […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper