Beeld Essay

De GelegenheidsOptimist

Door Roos van Rijswijk | beeld: Lisa Droës
11 december 2013

Met ‘De GelegenheidsOptimist’ bieden wij een podium aan schrijvers, columnisten en bloggers die wij goed vinden; schrijvers met een originele, optimistische invalshoek. Deze week geeft schrijver Roos van Rijswijk zich over aan een krekelcatharsis.

 

Jubelen

‘Wat je hoort,’ zegt een Amerikaans enthousiaste vrouwenstem, ‘is een opname van krekelgeluiden. Er zijn twee tracks, één wordt op normale snelheid afgespeeld, de ander is vertraagd. Krekels hebben een kortere levensduur dan mensen. Hun geluiden zijn vertraagd naar het equivalent van de menselijke levensverwachting.’

https://soundcloud.com/acornavi/robert-wilson-crickets-audio

Inderdaad: krekels en iets wat lijkt op een harmonieus zingend koor van menselijke stemmen. Dus dit is wat er ’s nachts vanuit de velden jubelt. Hoewel ik niet religieus ben begrijp ik de commentaren op de website, als je er gevoelig voor bent zou je er engelen in kunnen horen en God in kunnen voelen. Ik stel me een zingende berm voor waar het verkeer nonchalant langs bromt, een heide, een nachtelijk grasveld met een klein koor erin. Wat mij ontroert (tránen!) is precies dat wat nooit kan; ikzelf, klein als een krekel en met een veel kortere levensverwachting, tussen grassprieten dik als bomen, luisterend naar wat niemand anders ooit heeft gehoord.
Maar dat zijn natuurlijk verbindingen die mijn sentimentele mensenbrein legt; overal zijn microkosmossen, alles is relatief. De mens is nietig en lomp en heeft harde zolen waarmee achteloos muzikale levensvormen verpletterd worden. De krekel als nobele wilde. Allemaal bullshit, uiteraard. Dat loepzuivere insectenkoor wrijft niet de vleugels langs elkaar om het goddelijke te verkondingen, dat getjirp komt gewoon van de geile krekelkerels onder het gezelschap. Hier zijn wij, de krekels, en we zijn met velen.

Krekelcatharsis

Dat weet ik allemaal wel maar ik negeer het; het is lekker om gewoon onder de indruk te zijn, zonder innerlijke wetenschappers, criticasters en reaguurders die het verpesten. Ik geef me er graag aan over. Dan vind ik de popsong waar alle feministen over vallen leuk; dan kijk ik naar de blockbusters die geen diepgang hebben; dan lees ik kritiekloos een bestseller; dan heb ik geen commentaar op de huidige stand van de journalistiek; dan draag ik een string ook al is dat heel erg 2001; dan scheid ik mijn afval niet en geef ik niks aan collectanten, fuck it. Ik eet een afbakpizza terwijl ik met plezier naar The Voice of Holland kijk, en daarna ga ik naar neuriënde krekels luisteren en daarvan huilen. Yolo.
Mijn afbakpizza is niet bedoeld als rebellie. Rebelleren is je aan een schip vastketenen, strijden tegen regimes, demonstreren tegen zwarte piet, desnoods in ongepaste kledij een harde wind laten op een bekakte receptie. Wat bovenstaande opsomming van kleine overgaves vooral aantoont is dat ik nogal verkrampt in het dagelijks leven kan staan. Gelukkig heb ik daar nooit erg lang last van; naast een immer aanwezige neiging tot zwartkijken, overrelativeren en weemoed bezit ik paradoxaal genoeg ook de gelukkige en licht gênante aanleg tot onbeschaamde epifanietjes. Ze zijn talrijk en kunnen op ieder moment toeslaan.

In het geval van die krekels was dat duidelijk het geval. Tegen beter weten in, want regel één op internet is ‘trap er niet in’; de rechtvleugelige cherubijntjes zijn opnames van een oude new-age cd, of zoiets. Ik kom er niet precies achter wat er aan de hand is maar de kans dat die hemelse klanken écht van insecten afkomstig zijn is vrij klein, zo lees ik niet lang na mijn krekelcatharsis. Na deze schokkende ontdekking en een tocht langs de krochten van het internet (met een beetje goede en manipulatie wil is álle geluid tot menselijke frequenties terug te brengen, een soort Instagramfilter maar dan voor tonen) luister ik nog eens naar de opname, die gelijk een stuk minder mooi klinkt. Ik moet er in ieder geval niet meer van huilen.
Teleurgesteld druip ik m’n huis uit, op zoek naar concretere zaken dan engelenkoren en microkosmossen. Er moeten tomaten gekocht worden voor in de soep en afwasmiddel en ik moet nog bibliotheekboeken terugbrengen en iets saais regelen bij de bank. Er hangt een muffe geur van herfst en stad, of nee, van roet en het vergaan van bladeren, een biologisch proces dat helemaal niets betekent. Met zuur gemoed staar ik naar de grijzende lucht die gewoon een grijzende lucht is en de natte stoep die gewoon een natte stoep is, met kauwgom en hondenschijt erop bovendien.

Door de kou houd ik even pauze in een koffietent; het is er rustig en warm en mooi, met glas-in-lood ramen en kalme muziek. Fijn. Gelouterd zet ik m’n tocht voort. Haarlem is uitzonderlijk levendig voor een maandagmiddag, er zijn veel blije honden op straat ook (blij als een onbedorven beest), met vrolijke baasjes. Natuurlijk breekt de zon al snel juichend door het wolkendek. Onder een boom met bladeren die van goud lijken sta ik stil en maak ik een Instagramfoto; dat zal de werkelijkheid leren. Terwijl ik naar de supermarkt slenter weet ik het zeker; het jubelt in de stadsplantsoenen.

 

Over de auteur

Roos van Rijswijk debuteerde in februari 2016 met de roman Onheilig (Querido), die werd bekroond met de Anton Wachterprijs. Schrijft recensies voor NRC Boeken. Proza, essays, interviews, columns, recensies voor onder meer Tijdschrift Ei, De Revisor, De Gids, Tirade, de SLAA, Das Magazin, De Correspondent, Advalvas, Athenaeum, VU magazine, De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad. Redactielid van Tirade. Initiatiefnemer van de J.M.A. Biesheuvelprijs; de enige prijs voor de beste korteverhalenbundel.

Lees meer van

De Optimist op Lowlands: Onschuld

Door Roos van Rijswijk

Ook dit jaar stond De Optimist met een prachtig programma op Lowlands, waar het onderwerp Onschuld van alle kanten werd belicht. Roos van Rijswijk schreef een prachtig kort verhaal zoals alleen zij dat kan – en hier kun je het lezen! Misschien ben ik geboren met de dood om me heen, zoals andere kinderen een […]

Lees meer uit de categorie Beeld Essay

De GelegenheidsOptimist

Door Vincent Bakkum

Met ‘De GelegenheidsOptimist’ bieden wij een podium aan schrijvers, columnisten en bloggers die wij goed vinden; schrijvers met een originele, optimistische invalshoek. Deze week vertelt schrijver (en illustrator!) Vincent Bakkum over twee oude vrienden. Kraaien Ik denk veel aan mijn kraaien. Overal zie ik ze en hoor ik ze, maar of het ‘mijn’ kraaien zijn weet […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper