Beeld Essay

Lumineus – Marieke de Bra

Door Marlijn de Jager
19 april 2014

Fotograaf Marieke de Bra exposeerde onlangs in ‘creatieve vrijplaats’ Amsterdam Roest haar fotoserie ‘Ik hou van hobby’s’. Ze fotografeerde bodybuilders, maar ook Mickey Mouse-liefhebbers, preparateurs en hardrockers. Het resultaat bleek onderwerp van discussie; Marieke ontdekte dat waar het hobby’s betreft sympathie en vooroordelen lijnrecht tegenover elkaar kunnen staan.

 

Marieke de Bra - Vliegtuigspotter
Marieke de Bra – ‘Ik hou van vliegtuigspotten’

Fotograaf in hart en nieren
Wie iets echt wil, komt er wel, dat bewijst Marieke de Bra. Tot twee keer toe werd haar de toegang tot de kunstacademie ontzegd. Ze koos voor de studie Journalistiek, studeerde af en werkte een aantal jaar als webredacteur. Ze hield wel van schrijven, maar er ontbrak iets. Ze besloot het nog één keer te proberen. Ze deed toelatingsexamen voor kunstacademie AKV|St.Joost in Breda en werd dit keer wel aangenomen. Nooit eerder was zij zo gemotiveerd geweest iets goed te doen.
Marieke doet tot op de dag van vandaag niets liever dan foto’s maken en werkt daarom als freelancer onder de naam ‘Fotoveulen’.

 

Hartstocht
Haar fotoserie ‘Ik hou van hobby’s’ werd gauw opgepikt. Fotofestival Leiden pronkte ermee en onlangs hingen de foto’s dus in Amsterdam Roest. Marieke legde mensen vast die hartstochtelijk hun hobby’s beoefenen. In totaal fotografeerde ze 25 opvallende mensen die tevreden de lens in loeren.
Marieke zocht expres naar wat oudere mensen. Zij zijn het stadium van ‘bevlieging’ al voorbij en beoefenen een hobby ècht. Zo fotografeerde ze een 75-jarige man die trampoline springt. Na drie keer springen moest hij even rusten; lekker doorspringen zat er niet in. Toch wijdt deze man zijn leven aan de trampoline. In opperste concentratie, met gespannen uitgestrekte handen, springt hij… Ook jonge mensen sieren Marieke’s afbeeldingen, want die beoefenen natuurlijk ook hobby’s. Maar juist die oude geportretteerden inspireren haar het meest. Zij wil haar project dan ook voortzetten. “Ik ben nog niet klaar, ik wil bijvoorbeeld nog sportende bejaarden vastleggen.”


 

Dilemma
Tijdens haar afstuderen merkte Marieke dat de fotoserie voor gevoelige discussies zorgde. Liet Marieke deze mensen wel in hun waarde? De foto’s zijn veelal lachwekkend, maar was dat ook de bedoeling? Terwijl de ene examinator de modellen zag als gepassioneerde hobbyisten, zag de ander hen als een groep ongelukkige zieltjes die zich verschuilen achter hun hobby. Waar Marieke dan grappige afbeeldingen van maakte. De discussie vond Marieke wel interessant, maar ze voelde zich uiteindelijk niet serieus genomen.
Achteraf kijkt ze luchtig terug op haar examenperiode. Ze weet nu weer precies wat ze wilde met deze fotoserie. Die grens tussen vooroordeel en sympathie maakt het juist interessant. ”Iedereen heeft zekere vooroordelen bij dit onderwerp, ik had ze ook, maar met mijn foto’s wilde ik juist laten zien hoe bevlogen mensen kunnen zijn en dat maakt hen sympathiek.” Die visie doet denken aan Martin Parr’s werk, waar het publiek vaak om moet lachen. Hij fotografeert mensen in hun vrije tijd; mensen die toeristische plekken bezoeken, of rondstruinen op de lokale jaarmarkt. Op de foto’s staan ontspannen, doodgewone mensen die vastgelegd worden als ze een hertengewei van dichtbij bestuderen of liggen te dutten in de zon.
Een ander voorbeeld is de fotoserie ‘Ray’s A Laugh‘ van Richard Billingham. Hij fotografeerde zijn alcoholistische vader en zijn dikke, getatoeëerde moeder. In eerste instantie lijkt het om kille foto’s van diepgezonken mensen te gaan, maar wie beter kijkt ontdekt een zekere mate van tederheid in de foto’s. Billingham probeerde juist die tweede laag naar voren te halen. Dat toeschouwers alsnog bevooroordeeld reageren maakt hem niet uit. Je mag zelf weten hoe je de afbeeldingen opvat; hij toont gewoonweg het mens-zijn. Net als Martin Parr dat doet. En Marieke de Bra, met deze fotoserie. Alle drie leggen ze mensen vast zoals ze zijn, met hun persoonlijke eigenschappen en gevoelens en met hun karakteristieke trekjes.

 

Rolmodellen
Marieke wilde ook haar eigen vooroordelen over de geportretteerden onderzoeken. Wat zijn het voor mensen? Zijn ze sympathiek? Waar komt hun passie vandaan? De modellen barsten in elk geval van de energie. Die energie is voor Marieke een belangrijk thema. Niet voor niets zijn de Nederlandse fotografen Martijn van de Griendt en Otto Snoek twee van haar rolmodellen: zij lijken met hun werk ook vooroordelen te onderzoeken. Snoek maakt foto’s van chaotische, bijna absurde taferelen in bijvoorbeeld winkelstraten: botte koppen, schaars geklede vrouwen en ontevreden kijkende ouderen. Van de Griendt legt rauwe straatbeelden vast: jongeren die met stoere koppen een sigaret roken. Bij beiden zit er veel energie in hun foto’s, van zowel de fotograaf als de gefotografeerde. Soortgelijke energie is terug te vinden in het werk van De Bra, met één groot verschil: in haar foto’s is die energie uitermate positief.

Marieke de Bra - Bodybuilders
Marieke de Bra – ‘Ik hou van bodybuilden’

Marieke is een extravert en levenslustig mens en dat zie je terug in haar foto’s. “Ik lok mensen graag uit de tent, ik wil dat ze alles geven, geweldig is dat!” Marieke maakt liever geen keurige en esthetisch kloppende afbeeldingen. Zij houdt van pit en en een beetje drift. En dat is juist de kracht van deze fotoserie.
Het mooie is dat de fotograaf letterlijk en figuurlijk zelf deel uitmaakt van de serie. Terwijl zij andermans hobby’s vastlegt, hangt haar eigen hobby aan de muren.

 

Meer informatie over Marieke de Bra – Fotoveulen: 
www.fotoveulen.nl

Lees meer van

Illuster – Menah

Door Marlijn de Jager

Deze keer staat illustratrice Menah (Marleen Wellen) bij ons in the picture. Twee jaar geleden studeerde ze af aan de Hoge School voor de Kunsten in Utrecht; vrijwel direct daarna ontving ze de Fiep Westendorp Stimuleringsprijs. Voor haar werk duikt Menah in haar diepste emoties – en in die van anderen. Marlijn de Jager dook voor De […]

Lees meer uit de categorie Beeld Essay

De pessimist

Door Frank Heinen

Frank Heinen, schrijver en columnist, bestrijdt zijn pessimisme met de liefde voor het schrijven. Illustratie: Ellis van der Does Nog niet zo heel lang geleden kocht ik een bank. (Nee, het zit anders). Nog niet zo heel lang geleden ging mijn vriendin met haar moeder naar de Ikea om voor mij een bank te kopen. […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper