Kort verhaal

De Berg

Door Fleur van Greuningen | beeld: Romy Claessen
21 september 2014

Illustratie Romy Claessen

De sauna is een hokje van zo’n tien vierkante meter, badend in een zonnige gloed. Lucas ziet hoe in de linkerhoek een oranje filter uit een lichtbak spiekt. Hij pulkt aan het hout van de bank en denkt aan de tijd dat hij op de berg woonde, tussen de professoren in hun stijlvolle huizen, die afgaven op het plebs dat hun kwartier kwam vervuilen. Ze bralden het op de jaarlijkse borrel; Lucas en zijn vriendjes hoorden hoe hun ouders steeds harder gingen praten.

‘Goedemorgen! Of is het al middag?’ Een kale man komt binnen, gaat links van hem zitten en slaat zijn krant open. Loze woorden van de voorpagina sijpelen op de hygiënische tegels.

Nu Lucas de leeftijd heeft voor jaarlijkse borrels, komt hij de professoren enkel tegen in specialistische opiniestukken vol vakjargon. Hij woont inmiddels ver weg van de berg, in een dorp waar tijdens Koningsdag ‘Fiets ‘m erin’ wordt georganiseerd; het is de dag waarop de zeephelling tegen de dijk de grootste hit is. Als de zon ondergaat, wordt het dorp overspoeld door kleine en grote, tot de kin toe bemodderde wezens, op zoek naar moeders en vrouwen die de tuinslang de dag ervoor al uit de schuur hebben gehaald.

‘Goed artikel, dit!’ De man tikt op zijn krant, Lucas heeft geen idee waar zijn saunagenoot het over heeft.

De berg. En de vrouw. Ze had zijn moeder kunnen zijn. Wit, golvend haar en schoenen met gaatjes.

Hij weet nog hoe ze naar hem lachte, hoe ze leek op een actrice, vooral dan. Dat hij drie keer naar dezelfde film ging, enkel omdat het dan voelde alsof hij bij haar was. Haar zachte stem als ze hem aanwees welke heg hij moest knippen. Hij knikte naar haar schoenen, pakte snel de kruiwagen.

Hij zou ze graag nog een keer uitdoen, zorgvuldig de vetertjes loshalen, omhoog halen tot kleine boogjes.

‘Heb jij ook een abonnement?’ De man kijkt Lucas nieuwsgierig aan over zijn krant. Op de sportschool?’ De kale man knikt. ‘Zo’n onbeperkte ja.’ ‘Ha, dat dacht ik al. Ik heb ’m ook, hoor.

Vind het wel de moeite. Mijn vrouw heb ik ’m ook geprobeerd aan te smeren, maar dat lukte niet. Een maandje hield ze het vol, daarna gingen de smoesjes van kwaad tot erger. Eerst was het hoofdpijn, toen de overgang met van die lange menstruatieperiodes, je kent het wel.’ Lucas knikt.

Die keer dat hij zo nodig moest plassen, dat hij niet kon wachten tot hij thuis was. De vrouw op de berg wees hem de weg naar haar wc. Het was een toilet met een klassiek fonteintje, met een knop die gemaakt leek voor klauwtjes. Hij ging zitten, zo had zijn moeder het hem geleerd, en keek omhoog. Hij zat onder de trap; kon hij door muren kijken, dan keek hij nu onder haar rok. Hij zou haar naar de slaapkamer zien lopen, waar doorzichtige gordijnen voor het balkon wiegden, net zoals in zijn moeders lievelingsfilm.

Hoe ze hem bedankte voor zijn harde werk, schoenen met gaatjes, maar dat zijn schoolwerk er niet onder moest lijden. Voor haar tuin zou hij wekenlang spijbelen.

‘Dan neem ik vaak die apparaten links in de hoek, want om de een of andere reden zijn die niet zo populair.’ Lucas knikt maar weer eens.

Of de zonnige winterdagen nadat zijn moeder was overleden. Lucas bleef drie dagen op de berg, liet de mensen afscheid nemen in de voorkamer. Hij schikte net zijn moeders kraagje toen de bel ging.

Als eerste zag hij haar schoenen. Ze kwam op hem af, deed alsof ze hem niet kende en gaf hem een hand. Hij had zich nog nooit zo verraden gevoeld. Ze was ook zo weer weg. Hij keek haar na, door het raam. Bij de poort bleef ze staan. Lang keken ze elkaar aan, tot zij zich omdraaide.

Lucas voelde zich schuldig. Zijn moeder lag opgebaard, maar hij kon alleen maar denken aan de poort, de vrouw, haar ogen. In zijn hoofd speelde hij de scène vertraagd af. Eén keer. Twee keer.

Dat hij niet de juiste tranen voor de gelegenheid liet, viel niemand op. Hij had achter haar aan moeten gaan, meegaan tot haar huis, de kruiwagen pakken waar de schaar nog steeds in lag, de heg knippen en nooit meer weggaan.

Opeens stond tante Fien naast hem; haar lange, zwarte sluier wiegde na. Dat zijn moeder gelukkig geen grote drama’s had gekend in haar leven. Geen drama’s, tante Fien moest eens weten waar zijn moeder al een drama van kon maken. Hoe ze tegen hem krijste dat het afgelopen moest zijn, of hij met zijn praktijken zijn ouders in een sociaal isolement wilde storten soms, wat zouden de buren wel niet denken. Dat hij maar mooi in een andere uithoek moest gaan studeren, ver weg van de berg. Tranen van woede stonden in haar ogen. Hoe hij na haar tirade kalm naar boven liep, zijn kamer in, de deur sloot, zacht. Hij pakte het boek dat hij van de vrouw had geleend en haalde met een gedempte ruk het schutblad los. Begon het in zo dun mogelijke reepjes te scheuren. Om twee uur ‘s nachts was hij bij pagina vierenzestig aanbeland en viel in slaap. De volgende dag kookte zijn moeder zijn eitje weer precies goed en ging het gezin wandelen in het bos. Hij zag zijn ouders op de rug; ze leken kabouters naast de hoge bomen. Pagina zevenenzestig haalde hij uit zijn jaszak.

‘Zo, ik ga eens even lekker onder die koude stortbak staan. Dat vind ik eigenlijk het lekkerste aan die sauna, die hitte vind ik maar niks, maar dat tintelende gevoel als je dat koude water over je heen hebt gestort, heerlijk hoor. En tot de volgende keer, hè. Houd je taai!’ De kale man loopt met zwiepende handdoek de deur door.

‘Tot ziens.’

De krant ligt er verlaten bij nu de man weg is. Lucas pakt ’m voorzichtig van de bank. Rechts bovenin maakt hij een beginnetje en hij scheurt heel langzaam een reepje af. Het is weer even wennen, het gaat niet meteen heel goed, maar er zijn nog genoeg pagina’s te gaan.

Lees meer uit de categorie Kort verhaal

Ouderdom: een drieluik

Door Vincent Bakkum

De rimpels van Rampling In het pikdonker schommelt de pont over het IJ. Gezichten van over hun stuur geleunde fietsers fluoresceren in het licht van hun mobieltjes. Ergens wordt een joint gerookt. K en ik zijn naar de film geweest. In Eye. Naar me toegebogen wil ze, fluisterend, weten of iedere man later met erectieproblemen […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper