Kort verhaal

Kunstbende #3: Daniëlle Zawadi

Door Daniëlle Zawadi | beeld: Martien Bos
31 juli 2017

Op 18 juni vond de finale van Kunstbende 2017 plaats in de Westergasfabriek in Amsterdam. Een van de prijzen voor de winnaars in de categorie Taal: publicatie op De Optimist. Daniëlle Zawadi won de derde prijs met dit korte verhaal. Hier zie je hoe ze het voordroeg tijdens de finale. Speciaal voor de publicatie van de drie veelbelovende Kunstbende-talenten maakte Martien Bos de illustraties.

Wat als de dood een persoon is en wat als wij boeken zijn? En iedere keer wanneer we niet spannend genoeg zijn, of meeslepend genoeg of gelukkig of realistisch, goed of kwaad genoeg – wat als de dood dan besluit ons te sluiten en neer te leggen in een kast met andere boeken die hij nooit meer zal lezen.
            En nu heb jij een voorgevoel. Wat als de dood een voorkeur heeft voor tragedies? Je vreest dat je gelijk hebt, want je hoopt nog op iets moois aan het einde van je leven, maar je begint ook dat te verliezen: hoop. Want wat nou als je boek oneindig dik is en het bestaat uit honderden delen? Wat als de dood je niet in de kast wil stoppen? En dus in de plaats van hoop voel je haat voor het leven, dat jouw leven schrijft en de dood iets geeft om van te genieten.
            Maar tegelijkertijd voel je je schuldig voor het voelen van haat. De dood heeft niettemin iets waarvan hij houdt.
            Als geen ander weet jij hoe het is om ergens van te houden. Alleen jij kent de ware betekenis van liefde. Je hebt de mooiste dingen meegemaakt, daar ben je van overtuigd. Je hebt een goed leven geleefd, als we niet letten op het enkele cijfer dat je daaraan koppelt. Je had je ambities voor fantasiewerelden die nu niet meer zo stom lijken. Je had de tedere hand van je moeder, die de niet-bestaande plukjes haar uit je gezicht streek.
            Je had je moeder.
            Haar boek ligt gesloten in de kast. Je bent ervan overtuigd dat dat niet uitgelezen was.
            Alleen jij kent de ware betekenis van liefde. Als geen ander weet jij hoe het is om een hart te hebben dat klopt omwille van een ander.
            Toen je voor de eerste keer dacht dat je leven geen nut meer had, was je zo verbaasd toen je doorkreeg dat je ongelijk had. Zo verbaasd dat je geen ruimte had voor het verdriet en de pijn die je op dat moment had moeten voelen.
            Je keek slechts toe hoe het brandende hoopje huis inzakte en een vreemde smaak in de lucht bracht. Je schouders beefden vanwege de kou in de nacht en je ogen prikten door de rook die de wind in je gezicht blies.
            Je was zo verbaasd. Onder je borst voelde je het ritme van je hart en dus dat het nog nut uit het leven aan het putten was.


           
De tweede keer was je niet meer verbaasd. Er was genoeg ruimte voor al je tranen. Er was geen hindernis die je weerhield van de waarheid. Je gelukkige jaren zijn voorbij. Je hebt het goede leven geleefd.
            Bij de derde keer brak je de vierde muur en sprak je direct vanuit je boek de dood aan. Je vroeg hem wanneer het jouw beurt zou zijn. Je vroeg hem waarom de boeken van de mensen links en rechts van je in de kast werden gestopt en jij nog overbleef. Je was boos toen je hem dit vroeg.
            Je kreeg natuurlijk geen antwoord, dus zocht je er zelf een. Maar dood ging je niet de eerste keer en ook niet de tweede of derde keer, dus waarom wel wanneer jij het probeert?
            Toen je je hand op je borst plaatste – wat moeilijk ging door het verband dat om je pols gewikkeld was en het lichte gevoel in je hoofd – vormden zich tranen in je ogen omdat je je realiseerde dat je voor een minuscuul moment hallucineerde dat er geen ritme was.
            Iemand is aan het lachen. Je weet niet of het het leven of de dood is, maar iemand is aan het lachen.
            Alleen jij kent de ware betekenis van de liefde. Alleen jij weet hoe het is om een hart te hebben dat klopt omwille van een ander. Daarom ben je nu zo vreselijk in de war.
           Want het leven schrijft jouw leven en je vindt jezelf in een positie waarin er waarlijk geen ziel is die zal merken of je nu ademt of niet. Je snapt niet hoe de dood enige vorm van genot kan putten uit het leven dat jij nu leidt. Je begrijpt niet hoe er ook maar iets interessants is aan de wijze waarop jij het einde van de dag afwacht. Je begrijpt niet wat het kan zijn.
            Alsof er een verborgen boodschap zit in het begin van je verhaal dat jij bent vergeten, maar de dood niet en dus besluit hij dit levenloze deel van jouw leven niet los te laten. Hij zal de vijftien hoofdstukken lezen waarin jij cirkels in je hoofd loopt – het spannende en enge en ook maar iets dat aangrijpend is, ontwijkend. Hij zal het lezen. Hij zal alles lezen, totdat je zal doen waarop hij wacht, maar waar jij niets vanaf weet.
            Of het is juist dit soort denken dat genoeg is. Dit gepieker over de zin van je leven, dat je met schaamte probeert te verbergen.
            Want je wilt niet betrapt worden op wat je echt voelt. Je wilt niet dat iemand weet dat je nog hoop voelt. Voor een goed einde.
            Dat maakt een smartelijke tragedie, niet?
            Dus je bent gevangen. Want onder je borst is een nooit ophoudend ritme en het leven vergeet nooit dit te vermelden op elke pagina die hij over je schrijft. En de dood, weet je nu zeker, houdt van een tragedie.

Over de auteur

Het bedenken van verhalen is iets wat Daniëlle Zawadi (1999) altijd al bezig heeft gehouden. Op haar twaalfde schreef ze voor de verandering een van haar verhalen af, wat resulteerde in het boek 'Zoiets noemen we Ruzie'. Haar deelname aan Kunstbende 2017 en het winnen van de derde prijs bevestigde haar plan om te blijven schrijven. Zawadi zal informatiekunde studeren aan de Universiteit Utrecht, maar haar oog op schrijven niet verliezen.

Over de illustrator

Martien Bos is naast freelance tekstschrijver ook illustrator voor diverse tijdschriften, kranten en uitgeverijen in binnen- en buitenland. Hij tekende onder andere voor De Optimist, NRC Handelsblad, VPRO, De Standaard, uitgeverij Boom en Athenaeum–Polak & Van Gennep. Zie martienbos.com.

Lees meer uit de categorie Kort verhaal

Walter

Door Lotte Lentes

Ook vandaag heeft Walter de aankleedhulp geweigerd. Steunend op een plastic wandelstok met houtmotief schuifelt hij door de gangen van de kliniek, zoals altijd onberispelijk gekleed: een donkerblauwe pantalon met vouw, een wit overhemd met gesteven boord en een olijfgroene trui van kasjmier. Hoe een tachtigjarige man in deze toestand zelfs maar zijn eigen onderbroek […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper