Beeld Interview

Illuster: Bob Mollema

Door Martien Bos | beeld: Bob Mollema
16 april 2018

De literaire bijdragen op De Optimist worden al jarenlang vergezeld door beeld dat speciaal wordt gemaakt door illustratoren met uiteenlopende stijlen en achtergronden. Los van de korte biografie die we plaatsen, weet de lezer niet zo veel over deze mensen. En dat is zonde. Daarom is er de rubriek ‘Illuster’, waarin we onze illustratoren uitgebreid aan het woord laten over hun werk. Vandaag: Bob Mollema.

Je illustraties hebben, volgens eigen zeggen, vaak een ranzige kant. Tepels, duivels, onderkinnen, drank en sigaretten. Is dat om de perverse belangstelling van het publiek te trekken, gekoketteer met de zelfkant of is het een commentaar ergens op? 
Als het iets is, dan is het eerder een overblijfsel van mijn jeugd in Bennekom, een dorp dat je kunt zien als de gesp van de bible belt. Onder mijn vrienden bestond een levensgrote behoefte om ons af te zetten tegen de conservatieve normen en waarden van onze omgeving. Kennelijk is die behoefte nog steeds in mijn tekenstijl terug te vinden.

Propellor (vrij werk)

Dat rebelse past natuurlijk goed bij je illustratiewerk voor platenhoezen. Lijkt me fantastisch om te doen. Hoe ben je in die wereld verzeild geraakt?
Het is ook echt heerlijk om te mogen doen. Jammer alleen dat het niet zo veel geld oplevert. Het maken van albumcovers, posters en ander artwork voor bandjes en platenlabels kwam op mijn pad via mijn eigen muziekprojecten Dr. Duval en Fluisteraars. Die laatste is een Nederlandstalige blackmetalband waarin ik zing, voortgekomen uit het bandje dat ik oprichtte toen ik veertien was. Alles namen we destijds op, dus oude riffs kunnen we nu gewoon recyclen.

En voor deze bands maak je ook artwork?
Jazeker, en van de inkomsten van de merchandise kunnen we nieuwe muziek opnemen. En andere merchandise laten maken.

Aankondiging voor Raketkanon in Patronaat

Is Fluisteraars maatschappijkritisch?
Natuurlijk hebben we meningen, en voor de lyrics geven we die een poëtische uitvergroting. Je zou kunnen zeggen dat onze teksten de snelheid en de overdaad van de westerse, kapitalistische consumptiemaatschappij bekritiseren. Waarom al die haast? We willen een simpeler, trager leven.

Aankondiging van een optreden van Tyr

Simpel en traag? Zo klinkt jullie muziek niet echt en van je illustraties – felle kleuren, gestapelde beelden – gaat ook niet bepaald een rustgevende werking uit.
Daar zeg je wat. Tja. Het is een vorm die mensen aanspreekt. In een interview dat ik ooit zag met de band Coil of Douglas P. van Death in June, ik ben even kwijt wie het nu precies was, zei de geïnterviewde: ‘If you want to reach the enemy, you need to speak the voice of the enemy.’ Misschien is dat een verklaring.

Je recent uitgegeven korte strip Bed, bad en dood is helemaal in zwart-wit. Hoe kies je of je in kleur of in zwart-wit wilt werken?
Die keuze vind ik altijd erg lastig. Werken in zwart-wit zorgt voor een meer onderzoekende houding, zowel voor de kijker als voor de maker: hoe zet ik een sfeer neer zonder kleur? Met kleur kun je juist direct mensen verleiden. Dat probeer ik te doen als ik muziekposters ontwerp. En ik heb een enorme verzameling oude luciferdoosjes die me daarbij helpt.

Twee pagina’s uit Bed, Bad en Dood

Wacht. Oude luciferdoosjes?
Ja man, die doosjes zijn geweldig. Ze hebben vaak fantastische kleuren. Om je een kijkje in de keuken te geven: ik maak dan een foto van zo’n luciferdoosje, selecteer in Photoshop met het pipetje de kleuren die ik hebben wil en gebruik die in de illustratie. Niet alleen de kleur van die luciferdoosjes is goud waard trouwens: de typografie, de kaders, de compositie. Het is fantastisch om dat te transformeren tot artwork dat het doel ondersteunt.

Waarom heb je voor je strip Bed, bad en dood gekozen voor potlood?
De strip gaat over de penibele situatie waarin vluchtelingen zich bevinden. Als je er geen kent, dan bestaan ze eigenlijk niet: ze worden aan het oog onttrokken. Daarom heb ik gekozen voor een verhaal in fragmentarische, vluchtige herinneringen en keiharde dossierstukken. Het is een verhaal uit de toekomst, waarin de hoofdpersoon een Nederlander is op de vlucht voor het water. Het was mijn idee om een publiek aan te spreken dat normaal gesproken moeite heeft met vluchtelingen.

Maar?
Maar ik verkoop m’n verhaal tot nu toe vooral aan geïnteresseerde collega-tekenaars en vrienden, het verlaat mijn eigen bubbel nog niet. Wat dat betreft sla ik de plank volstrekt mis. Maar aan de andere kant, het is mijn eerste poging, ik krijg goede kritieken en hier en daar is het stof voor een gesprek. Mensen moeten zie hoe klote het is voor vluchtelingen.

Ken je zelf vluchtelingen?
Toen ik op de basisschool zat in Bennekom, zat er iets verderop, in Wageningen-Hoog, een vluchtelingencentrum. In de klas zaten jongens en meisjes uit Bosnië-Herzegovina. Dat waren gewoon vriendjes, daar dacht ik verder niet over na. Tot een paar jaar geleden. Ik las in de krant een artikel over de vluchtelingencrisis en dacht terug aan een jongen met wie ik in de klas had gezeten. Hij had eens verteld hoe hij en vrienden in Bosnië, op een dag in december, naar een kerstboom waren gelokt. In die boom zouden cadeautjes voor hen hangen. Het bleken explosieven te zijn. Toen ik daar weer aan dacht, met de krant op schoot, voelde ik me zó verwend, en ik realiseerde me dat er hier zo veel mensen zijn die we niet zien, die weggestopt zijn. Door in mijn verhaal het narratief om te draaien, hoop ik, al was het maar voor één keer, die mensen op de voorgrond te zetten.

Illustratie voor een albumcover voor Prokovjiev

Dubbele pagina uit Bed, Bad en Dood

Bed, Bad en Dood is te bestellen bij Bob Mollema zelf via bobmollema.nl

Over de auteur

Martien Bos is naast freelance tekstschrijver ook illustrator voor diverse tijdschriften, kranten en uitgeverijen in binnen- en buitenland. Hij tekende onder andere voor De Optimist, NRC Handelsblad, VPRO, De Standaard, uitgeverij Boom en Athenaeum–Polak & Van Gennep. Zie martienbos.com.

Over de illustrator

Bob Mollema (1990, Bennekom) heeft vanaf zijn jeugd getekend. Hij is in 2015 afgestudeerd aan de HKU als illustrator en sindsdien werkzaam als freelancer en kunstenaar. Zijn werk kan ranzig doch delicaat zijn en laat soms niets, en soms veel aan de verbeelding over. Hij werkt in verschillende materialen die hij net niet de meester is omdat hij houd van toevalligheden. Ergens is het ook onkunde, maar Bob heeft een ongelofelijke maakdrang. Zijn thema’s variëren van maatschappelijke ongelijkheid tot onbeschaamd bloot in vreemde posities.

Lees meer van

Portret: Martien Bos

Door Martien Bos

In het derde portret dat we presenteren om het verschijnen van Handboek voor een Optimistisch leven te vieren, stellen we een beeldmaker aan je voor: Martien Bos.

Lees meer uit de categorie Beeld Interview

Het virus van Tilburg

Door Miriam van Ommeren

Tekst: Miriam van Ommeren Beeld: Incubate, Marcel Mutsaers Sinds 2005 wordt Tilburg elk jaar in september geplaagd door een aangenaam virus dat de stad meer een meer infecteert met ‘independent culture’. Incubate, voorheen ZXZW genoemd, is in een paar jaar tijd uitgegroeid tot een veelkoppig monster. Muziek, beeldende kunst, niet-westerse dance, straattheater, moderne dans en […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper