Feuilleton

Geen beweging – deel 3

Door Corinne Heyrman | beeld: Judith Herman
25 oktober 2018

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel drie. Lees hier deel één en deel twee. De komende weken publiceren we deel vier, vijf en zes.

Radio Begijnenstraat is een project van hell-er vzw i.s.m. het zorgteam van de gevangenis van Antwerpen en wordt artistiek gecoördineerd door Katrin Lohmann. De onderstaande tekst is de persoonlijke beleving van de auteur en niet noodzakelijk representatief voor de werkelijkheid. 
Luister hier naar Radio Begijnenstraat: http://www.hell-er.net/archief/

DEEL DRIE

We barbecueën. Het is erg heet op de binnenplaats. De barbecue is georganiseerd om het begin van de zomer te vieren. Het vlees knettert op het vuur. Karel heeft een gitaar om zijn hals hangen en knijpt zijn ogen tot spleetjes. Hij zegt dat hij al vier maanden niet meer buiten is geweest. Ik vraag hem waarom hij niet meedoet aan de wandelingen, die tweemaal per dag plaatsvinden. “De vier muren blijven,” antwoordt Karel. Hij gaat even terug naar binnen om zijn zonnebril te halen. Ik kijk om me heen. Het is verwarrend wanneer buiten op binnen lijkt.

Wat is het ergst: binnen- of buitengesloten zijn? “Het hangt ervan af of het regent,” antwoordt Andy wanneer ik het hem vraag. Hij lacht hard en steekt een stuk steak in zijn mond. “Nee sorry.” Hij herpakt zich. “Het valt niet mee ergens te moeten zijn, maar het is nog erger ergens niet te mogen zijn,” zegt Andy kauwend. Hij vraagt me of ik naar het buitenland ga. Ik knik. “Las Vegas,” zeg ik. Andy zegt me dat hij al twaalf keer in Amerika is geweest. “Alles is er groter,” zegt hij. Of ik weet dat ze in New York aan de universiteit in het Nederlands les krijgen. “Las Vegas lijkt een fijne stad,” zegt Andy. “Tot je in de zijstraten komt. Daar is het gevaarlijk, je ziet er overvallen zomaar openlijk op straat. En je kan niets doen, want dan ben je zelf het slachtoffer.” Hij zegt me dat ik goed moet oppassen. Ik beloof het.

*

Op een familiefeest vraagt mijn oom wat ik doe. Ik vertel over mijn werk in de gevangenis. Een neef sluit bij het gesprek aan en merkt op dat gevangenen tegenwoordig zomaar alles mogen. “Ze hebben zelfs een PlayStation,” zegt hij. “Ja,” antwoord ik, “ze hebben een PlayStation, een televisie en een radio.” Mijn neef zegt dat het toch niet normaal is, ze hebben toch iets misdaan. Ik heb al iets te veel glazen cava op om genuanceerd te reageren. “Ze hebben misschien een minimum aan materiële dingen, maar ze hebben geen privacy, geen gezin, geen baan, ze krijgen amper psychologische hulp en hebben geen bestaansrecht. Ze zijn geen mens meer en mogen dat liefst ook nooit meer worden, want dat is het makkelijkst voor iedereen. Ze achter slot en grendel laten stinken. Met een PlayStation en een televisie.” Mijn neef zwijgt. Mijn oom gaat in de keuken een nieuwe schaal hapjes halen.

*

“Eva heeft een vraag aan Adam.” Renée stelt de vraag speels aan Andy naast haar. “Waarom hebben wij in die appel gebeten, Adam?”
“Ik ben niet begonnen, jij beet eerst!” antwoordt Andy.
“Het was de slang z’n schuld,” antwoordt Renée.
“Geef een ander maar de schuld, ja.”
Renée krabt aan de littekens op haar onderarm. Het zijn twee horizontale streepjes. Ze vertelde dat haar familie haar vergeven heeft, zij zeggen dat ze zichzelf niet was op het moment van de feiten. Zelf staat ze elke morgen op en ziet op haar armen de afdruk van wat ze gedaan heeft. “Dat gaat nooit meer weg,” zegt Renée en ze krabt.

*

Ik kom al zes maanden in de gevangenis wanneer ik het voor het eerst zie: op de muur naast de wenteltrap naar de eerste verdieping staat in blokletters FREEDOM geverfd. Ernaast staat een konijn met een wortel.

*

Wanneer we de dagzaal binnenkomen, zijn we tien jaar ouder. Dat hebben we afgesproken. Ik bedenk me hoe het zal zijn als ik éénendertig ben. Of ik al kinderen zal hebben. Of ik de grote theaters bereikt zal hebben. Nina, de psychologe, grapt dat ze dan misschien al dood is. “De kathedraal van Antwerpen is gebombardeerd,” zegt Basiel. We lachen allemaal, behalve Hafid. Hij vertelt dat hij een boksschool heeft opgericht voor jongeren die op het verkeerde pad terecht gekomen zijn. En na zijn werk gaat hij naar zijn vrouw en kinderen. Simon vraagt of hij terug mag naar zijn cel.

*

Eén keer ben ik op de vrouwenafdeling geweest. De gevangenen dragen er roze schorten, het lijken allemaal poetsvrouwen.

*

Ik loop door het busstation en kom Karel tegen. Ik moet twee keer kijken. Karel met de gitaar. We namen dikwijls samen liedjes op. Ik zeg luid hallo. Hij probeert zijn hoofd achter de kraag van zijn jas te verschuilen.

Over de auteur

Corinne Heyrman (1994) maakt theater en schrijft proza en non-fictie. In 2016 studeerde ze af aan de opleiding Woordkunst in Antwerpen met een beeldende collagevoorstelling met de bewoners van de wijk Luchtbal. Ze vindt het belangrijk om als maker een verhouding aan te gaan met de maatschappij. Dat deed ze ook in This Trumpet, een theatervoorstelling over de stad als lichaam. Corinne zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin. Eind november verschijnt haar chapbook 'Mogelijke eigenschappen'.

Over de illustrator

Judith Herman (1994) studeerde in 2016 af als grafisch ontwerper aan Sint-Lucas Gent. Naast freelance grafisch werk en een lerarenopleiding heeft zij ook haar eigen projecten. Haar eigen werk vertrekt vaak vanuit herkenbaarheid en het onderzoeken van grote vragen aan de hand van ogenschijnlijk kleine banaliteiten, waarbij niet de antwoorden maar de zoektocht zelf het werk vormt. Een greep uit haar werk is in deze ongeorganiseerde tumblr te vinden: judithherman.tumblr.com

Lees meer van

Geen beweging – deel 2

Door Corinne Heyrman

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel twee. Deel één kun je hier teruglezen. De komende weken publiceren we elke week een nieuw deel.  Radio Begijnenstraat is een […]

Lees meer uit de categorie Feuilleton

Geen beweging – deel 4

Door Corinne Heyrman

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel twee. Hier kun je deel één, twee en drie teruglezen.  De komende weken publiceren we elke week een nieuw deel.  Radio Begijnenstraat […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper