Feuilleton

Geen beweging – deel 4

Door Corinne Heyrman | beeld: Judith Herman
1 november 2018

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel twee. Hier kun je deel één, twee en drie teruglezen.  De komende weken publiceren we elke week een nieuw deel. 

Radio Begijnenstraat is een project van hell-er vzw i.s.m. het zorgteam van de gevangenis van Antwerpen en wordt artistiek gecoördineerd door Katrin Lohmann. De onderstaande tekst is de persoonlijke beleving van de auteur en niet noodzakelijk representatief voor de werkelijkheid. 
Luister hier naar Radio Begijnenstraat: http://www.hell-er.net/archief/


DEEL VIER

Wat is jouw ervaring met identiteit? 

Mijn ervaring, euh, is dat iedereen er minstens eentje heeft?

Eentje is geentje, hoor ik hier uit het publiek in de Begijnenstraat.

*

Simon komt een inleiding inspreken. Hij vertelt dat hij niet lang kan blijven, dat hij het moeilijk heeft. Hij heeft gisteren iemand op zijn gezicht geslagen omdat hij hallucineerde dat die persoon een mes vasthield. “Ik ben zo bang,” zegt hij. Ik zeg dat we gewoon even de inleiding opnemen en dat hij dan weer kan vertrekken, waarop ik het opnametoestel naar hem richt. Zijn ogen worden groot. “Het is maar een opnametoestel,” zeg ik.

*

Er zijn maar weinig momenten waarop ik de gevangenen individueel kan zien. Je moet goed op de tijd letten. Voor je het weet is het geschikte moment om iemand te zien alweer voorbij. Tussen negen en tien uur is er een mogelijkheid, maar veel gevangenen willen dan liever in hun bed liggen. En als ze wel willen praten, zijn ze slaperig of suf van de medicatie. Tussen tien en elf uur is er groepstherapie. Om elf uur is er even tijd, maar rond kwart over elf begint de soepbedeling. Daarna is het middageten. Om vijf voor twaalf begint het appel tot twintig na twaalf. Tijdens het appel mag er geen beweging zijn. Dat betekent dat de gevangenen allemaal in hun cel blijven. Het is een manier van controleren of iedereen er nog is. Ik kan aan de cipiers vragen om iemand te zien tijdens het appel. Van de meesten mag dat. Dan word ik met een van de gevangenen opgesloten gedurende die tijdspanne.

Op een middag zit ik vast met Bilal. Hij wil niet geïnterviewd worden. Het flikkerende knopje van het opnametoestel wekt argwaan bij hem op. Ik toon hem dat het enkel opneemt als het knopje rood is en niet flikkert. Bij wijze van voorbeeld druk ik op de recordtoets. “Uit!” roept Bilal. Ik zet het toestel weer uit. Hij is onrustig. Hij zegt dat hij iedereen kapot kan maken als hij wil. Morgen moet hij naar de commissie, zijn advocaat zegt dat hij 1% kans heeft op positief advies. Bilal heeft een rode stempel in zijn dossier. Hij zegt dat ik een mooi meisje ben. Hij begint over zijn broeders en vraagt me of ik gelovig ben. Ik antwoord van niet en hij zegt dat dat misschien wel beter is. Hij vraagt of hij in mijn volgende voorstelling mag spelen. Hij vertelt dat de imam van de gevangenis lui is. Hij komt nooit wanneer je met hem een gesprek aanvraagt. Uit pure wanhoop heeft Bilal onlangs een gesprek met de oude zuster Martha aangevraagd.

*

Simon zit in de dagzaal aan tafel. Hij schrijft een gedicht:

Niets te doen
zitten in het groen
rijg de tijd aaneen met sigaretten
oog op de klok
wachten op de dood
zien dat ik het niet verkloot.

*

Op een jazzconcert herken ik iemand in het publiek. Het duurt lang voordat ik weet waarvan. Hij knikt vriendelijk. De cipier vraagt de week nadien wat ik van het concert vond, wanneer ik hem vraag of hij Mounir uit zijn cel kan halen.

*

Mounir vertelt me dat hij al drie keer zijn koffers heeft ingepakt en klaar stond om te vertrekken. Alle drie de keren bleek het valse hoop. Telkens werd er op het laatst toch tegen zijn vrijlating in beroep gegaan. Drie keer heeft hij zijn koffers weer uitgepakt.

*

Toen hij voor het eerst in zijn cel kwam ging Michaël in een hoek zitten en kwam er die dag niet meer uit. Zijn celgenoten getuigen.
“Je zei niets,” zegt Basiel.
“Ik deed je aan je stiefvader denken,” zegt Robbert.
Ik vraag aan Michaël wat er aan de hand was.
“Ik was zo bang dat ze me zouden vragen wat ik heb gedaan,” zegt hij.
“En hebben ze het gevraagd?” vraag ik.
“Ja, maar pas veel later,” zegt Michaël.
“Wij weten van iedereen wat hij of zij gedaan heeft,” verduidelijkt Robbert.
“Is dat belangrijk?” vraag ik.
“Ja,” antwoordt Basiel, “met een moordenaar, een junk of met een pedofiel in de cel zitten is een groot verschil.”

*

Wanneer vrijwel alle ruimten waar de gesprekken plaatsvinden bezet zijn, is er nog één kamer over: het kamertje van zuster Martha. Het is er piepklein, er is net genoeg plaats voor een tafel en twee stoelen. Wanneer ik er zit of het passeer, zie ik het beeld steeds voor me: de breed gespierde Bilal tegenover de kleine zuster Martha.

*

Ik heb het interview met Mounir gemonteerd en wil het hem laten horen om toestemming te krijgen het online te plaatsen. “Mounir is vrij, juffrouw,” zegt de cipier. “Oh, wat jammer,” zeg ik. “Voor hem niet,” antwoordt de cipier en hij vraagt of ik het nieuwe album van Avishai Cohen al geluisterd heb.

Over de auteur

Corinne Heyrman (1994) maakt theater en schrijft proza en non-fictie. In 2016 studeerde ze af aan de opleiding Woordkunst in Antwerpen met een beeldende collagevoorstelling met de bewoners van de wijk Luchtbal. Ze vindt het belangrijk om als maker een verhouding aan te gaan met de maatschappij. Dat deed ze ook in This Trumpet, een theatervoorstelling over de stad als lichaam. Corinne zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin. Eind november verschijnt haar chapbook 'Mogelijke eigenschappen'.

Over de illustrator

Judith Herman (1994) studeerde in 2016 af als grafisch ontwerper aan Sint-Lucas Gent. Naast freelance grafisch werk en een lerarenopleiding heeft zij ook haar eigen projecten. Haar eigen werk vertrekt vaak vanuit herkenbaarheid en het onderzoeken van grote vragen aan de hand van ogenschijnlijk kleine banaliteiten, waarbij niet de antwoorden maar de zoektocht zelf het werk vormt. Een greep uit haar werk is in deze ongeorganiseerde tumblr te vinden: judithherman.tumblr.com

Lees meer van

Geen beweging – deel 5

Door Corinne Heyrman

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel vijf.  Radio Begijnenstraat is een project van hell-er vzw i.s.m. het zorgteam van de gevangenis van Antwerpen en wordt artistiek gecoördineerd […]

Lees meer uit de categorie Feuilleton

Geen beweging – deel 3

Door Corinne Heyrman

Corinne Heyrman maakte wekelijks radio in de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen binnen het project Radio Begijnenstraat. Op basis van haar bezoeken schreef ze een feuilleton in zes delen. We publiceren hieronder deel drie. Lees hier deel één en deel twee. De komende weken publiceren we deel vier, vijf en zes. Radio Begijnenstraat is […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper