Verdere uitleg is wellicht onnodig. De scherpe lezer, en dat bent u ongetwijfeld, zal begrijpen waarom wij een vogelbekdier zijn, en waarom het vogelbekdier de ultieme optimist is. Ook wij zijn van plan onze ontdekkers te ‘bafflen’. Andersom geldt de vergelijking evengoed: het vogelbekdier weet als geen ander hoe je het beste kunt maken van wat je tot je beschikking hebt, zelfs als dat een ongecoördineerd samenraapsel lijkt te zijn van zo’n beetje elk dierlijk kenmerk dat moeder natuur ooit heeft voortgebracht. Filmmaker Kevin Smith vermeldde het al voorafgaand aan zijn film Dogma: “Even God has a sense of humor. Just look at the platypus.” Het mag dan ook niemand verbazen dat wij dit exorbitante zoogdier tot onze mascotte hebben gekroond.

Trots als een puber met nieuwe sneakers presenteren wij u De Optimist. Wij nodigen u uit onze items te volgen en, mocht de creatieve drang zich aandienen, ons uw eigen items toe te sturen. Wij bieden boven alles een podium voor creatieve authenticiteit, waarbij we platgetreden paden proberen te vermijden en altijd nieuwsgierig blijven naar wat er in de wereld gebeurt. De Optimist streeft ernaar om onvoorspelbaar te zijn, maar blijft altijd toegankelijk voor de lezer.

Rangorde in de kunst geldt als een heikel ding. Iemand die zich argeloos door het leven beweegt, zou er gemakkelijk de vingers aan kunnen branden. Alleen al vanwege het feit dat kunstwerken zowel in hoedanigheid als in kwantiteit de grootste verschillen vertonen, mist een hiërarchie per definitie een objectief fundament. En dan komt het fenomeen kwaliteit nog om de hoek kijken, onlosmakelijk verbonden met de grootmacht smaak. Iemand kan het ene kunstwerk met een negen als rapportcijfer opzadelen en het andere met een vier, maar zo’n waardeoordeel, hoe goed beargumenteerd ook, blijft ten allen tijde aanvechtbaar, omdat het gegrondvest is op die opperste uiting van subjectiviteit: de kunstzin. Die faculteit van beoordeling – de smaak van het individu – bezit niet alleen de allure van een absolutistisch vorst, maar munt bovendien uit door inconsistentie.
Wat voor de kunst in het algemeen geldt, gaat ook op voor de muziek in het bijzonder. Een luisteraar kan het ene muziekstuk op een bepaald moment meer waarderen dan het andere, maar om op basis daarvan een naar objectiviteit strevende schikking te willen vastleggen, dat is onmogelijk. Muzikale werken kunnen niet in een hiërarchisch klassement ondergebracht zouden kunnen worden. Daarvoor heerst er een te grote willekeur in de empirische werkelijkheid; daarvoor speelt de persoonlijke waardering van kunstwerken een te prominente rol.

Vanzelfsprekend heeft een muzikaal werk altijd een begin, anders zou het nooit begonnen kunnen zijn en bijgevolg niet bestaan hebben. Maar niet elk muziekstuk wordt door een intro voorafgegaan. Het attribuut ‘intro’ zou ik voor deze gelegenheid willen definiëren als  de inleidende maten van een stuk

Ruim anderhalf jaar geleden zag ik de Amsterdamse band Go Back to the Zoo hun bescheiden repertoire van vier nummers opvoeren in een studentenhuis in Utrecht. Inmiddels hebben ze een platencontract bij Universal en werken ze aan hun debuutalbum. Aan het begin van een hoopvol jaar volgde ik de band twee dagen lang – van Café de Stulp in Renesse tot in de studio van De Wereld Draait Door in Amsterdam. Dit verhaal gaat logischerwijs over muziek, maar ook over vriendschap, ambities, Russische literatuur, sneeuwjacht, Zeeuwse andijviestamppot, Matthijs van Nieuwkerk en Nescio.

Zaterdag 9 januari 2010

Extreem winterweer teistert het land al enkele weken en heeft treinreizen tot een moeizame onderneming gemaakt. Als ik op zaterdagochtend het negatieve reisadvies negeer en een poging onderneem om van Utrecht naar Nijmegen te reizen, heb ik geluk. Mijn trein rijdt normaal en de Nederlandse Spoorwegen delen gratis koffie, thee en erwtensoep uit.
De leden van Go Back to the Zoo verkeren in een euforische stemming als ze mij oppikken in Nijmegen: ze zijn de nieuwe 3FM Megahit geworden en op dinsdag 12 januari mogen ze in de ochtendshow van Giel Beelen op 3FM een nummer uit de Mega Top 50 coveren. Gniffelend vertellen ze dat de keuze op ‘Broodje Bakpao’ van The Opposites is gevallen, dat op dat moment door de bestelbus galmt. Maar voordat de band Giel gaat verrassen met deze bijzondere keuze, moet er nog één optreden worden gedaan dit weekend. En wel in Renesse. Zanger Cas (22), het jongste bandlid, heeft zo zijn

De dag waarop ik dacht: nou is het genoeg, was een maandag in november. Ik had de flyers in een plastic tas gestopt, maar ze werden alsnog nat tijdens het uitdelen. In de punt van mijn linkerlaars zat een gaatje. Ik had dat gaatje al vierhonderd keer geprobeerd te plakken, maar de lijm liet telkens los. Via

Ze zegt: ‘Plant daar klimop
dan zie je de dode boom niet
en je bent beschut voor de buren.’

De tuin herstelt zich van de regen
Naaktslakken hangen in de bieslook.
Ze zegt: ‘De hond heeft weer alles onder gescheten.’

De houtduiven hervatten de bouw
van een nest ergens buiten je blikveld
binnen bereik van de buurkat.

Ze zegt: ‘Doe iets, bind een bel
aan zijn staart, zet de stereo aan
en draai het allerschelste vioolconcert.’

Er is een muur rechts, een muur van steen.
Daar groeit klimop waarin de duiven verdwijnen
de takken oorverdovend met hun snavels breken

voor ze terugkeren naar het onvoltooide nest.
De tuin is drassig en donker. De kikkers kwaken.
Ze zegt: ‘Er is nog veel meer regen voorspeld.’

—

Laat ons deze introductie kort houden. Dit keer echt. De BNG is een bank: de Bank Nederlandse Gemeenten. Nee, wij hadden daar ook nog nooit van gehoord. Wel hadden wij gehoord van de sympathieke prijs die hun speciale cultuurfonds – in samenwerking met literair agentschap Sebes & Van Gelderen – ieder jaar toekent aan een auteur onder de veertig jaar met meer dan twee boeken op zijn of haar naam. Dit jaar doen zij dat op vrijdag 5 februari. De voorwaarde die het zo’n sympathieke prijs maakt is dat die auteurs nog niet ‘doorgebroken’ mogen zijn. Waarom niet? Simpel, de BNG Nieuwe Literatuurprijs is ervoor om goede, nog relatief jonge  schrijvers die niet de aandacht krijgen die zij verdienen, te stimuleren vooral toch door te gaan. Dat streven zetten zij kracht bij door het uitbetalen van vijftienduizend euro aan de winnaar. Een nobel initiatief, inderdaad, dat vonden wij ook.
De zes genomineerden van dit jaar zijn (geenszins in alfabetische volgorde): Carolina Trujillo, Mark Boog, Annelies Verbeke, Jan van Mersbergen,  Robbert Welagen en onze eigen Henk van Straten. Aan hen stelden wij een aantal vragen à la de befaamde Proust Questionnaire. Want wie zijn deze mensen? Als u hier vaker komt dan kent u Henk al, en kunt u zijn antwoorden eigenlijk wel gewoon overslaan. Hoe het ook zij, wij laten de auteurs graag voor zichzelf spreken.

Blader door naar pagina 2 voor een overzicht van de zes genomineerden. Klik op één van de foto’s voor het lezen van de desbetreffende Q&A, of lees ze allemaal!

Helemaal het heertje voelde hij zich met zijn nieuwe plastic hoed. De vlek op zijn jas deerde hem allerminst, juist omdat die zou moeten bewijzen dat hij in staat was imperfecties het hoofd te bieden.
Alles zover volgens plan. De steentjes onder zijn voeten maakten het gewilde geluid van de zijkant van de weg. De haastig genomen slok bier gleed, koude rillingen veroorzakend, richting maag. Bier en bewegende benen en

Voelt u zich aangesproken? En vraagt u zich af wat De Optimist dan eigenlijk graag krijgt toegestuurd? Welnu, we zoeken authentiek werk. Werk waar zelfs een absurd schepsel als het vogelbekdier zich nog over kan verwonderen. Dat kan zijn: een kort verhaal, een reportage, een essay, een foto-serie, een verslag van carnaval in het plaatsje Reet, en illustratie, een voorpublicatie, een kunstzinnige expositie, of misschien wel het literaire dagboek van een narcolepsiepatient. Meer richtlijnen kunnen we u helaas niet geven. Smaken verschillen, en over kwaliteit valt te twisten. Dat klinkt als een dooddoener… en dat is het ook. U zult het er echter wel mee moeten doen.

Optimistisch? Stuur ons uw werk. Of als dat werk zich niet één-twee-drie laat opsturen, om welke reden dan ook, neem dan contact met ons op. Beide is mogelijk middels onderstaand e-mailadres. We horen graag van u!

redactie@deoptimist.net

Meijer zat zwijgend op de houten stoel en kneep zijn ogen halfdicht. Het was stil in de leeggehaalde kamer, op het monotone getik van een grote wandklok na. Het protserige uurwerk was waarschijnlijk te zwaar gebleken om mee te nemen. Of te lelijk, al was dat een mogelijkheid die niet opkwam in de stroeve geest van Meijer. De klok was al vijf generaties in de familie en moest daarom wel enige schoonheid bezitten. Hardnekkigheid viel wat hem betreft ten alle tijden te verkiezen boven de waan van de dag.
De mok in zijn handen was beschadigd. De koffie was al tijden koud.
Voorzichtig plooide Meijer zijn lippen rond de scherpe rand en nam een zuinig slokje, slurpend alsof hij toch bang was zijn mond te branden. Zijn afstotelijkheid was nauwelijks aan te wijzen, maar onontkoombaar helder voor die paar mensen die hadden geprobeerd te wennen aan zijn aanblik.
Op de mok stond een versleten plaatje van een grijze olifant. Hij had guitige blauwe ogen en klemde een rode ballon aan een touwtje tussen zijn slurf. De mok was van zijn vrouw geweest, een van de cadeautjes uit de tijd dat Meijer nog regelmatig cadeautjes voor haar kocht. Hij was het op een rommelmarkt tegengekomen en had het meteen aangeschaft. Echt wat voor haar, had hij gedacht.
’s Avonds, toen ze thuiskwam van haar werk, had Meijer al klaargestaan met het cadeau achter zijn rug. Nadat hij de spanning langzaam had opgevoerd tot een punt van zichtbare ergernis was de verassing eindelijk tevoorschijn gekomen. De echtgenote had de mok wat kinderachtig gevonden, maar wel lief. Veel later, toen ze hem naar Meijers hoofd smeet, had ze die nuance al lang laten varen. En nu was ze weg. Zoals ze al vaak had gewenst. Meijer zuchtte en ging verzitten. De oude stoel kraakte tegelijk met zijn versleten knieën, de wandklok tikte nog altijd. Even ontblootten zijn bruinige tanden

In november las ik Eating Animals van Jonathan Safran Foer. Halverwege het boek besloot ik dat ik vegetariër zou worden, maar bleef nog wel gewoon vlees eten. Na de jaarwisseling, besloot ik, vanaf dan zou ik geen vlees meer eten. Ik vond dat een mooi voornemen. Het kiezen van een datum in de toekomst klinkt logisch. Of in ieder geval herkenbaar voor rokers, drinkers en niet-sporters; zij doen het in groten getale. Maar écht logisch was het in mijn geval niet. Want als onder de redenen om vegetariër te worden de groteske en eindeloze dimensies van dierenleed te vinden zijn, wat zegt het dan over je ethische gezondheid als je gewoon nog lekker een maandje of twee vlees blijft eten?
Na de jaarwisseling dus. Ik wist waarom ik het ging doen, wat mijn beweegredenen waren, en ik was mij bewust van de feiten die eraan ten grondslag lagen. En toch bleef ik nog gewoon vlees eten die eerste dagen na mijn beslissing. Tot en met oud & nieuw, was mijn voornemen. Hoe kon dat? Simpel: ik deed dat door met mijn ogen dichtgeknepen gebukt te gaan onder precies dezelfde cognitieve dissonantie die ik ongeveer de afgelopen tien jaar op mijn schouders heb voelen drukken. Iedere keer als ik 300 gr. kipfilet in mijn karretje flikkerde. Iedere keer als ik met Oost-Indisch dove oren gruwelijke berichten opving over de bio-industrie. Iedere keer als ik met mijn zoontje de varkens en koeien van de kinderboerderij ging aaien en ik die dieren in hun ogen staarde. Zelfs iedere keer als mijn hond, op haar rug gekeerd, mij mak en lam en met open bek lag aan te staren vanuit haar mand.
Die spanning was er. Soms heel ver weg, heel diep, misschien soms zelfs te zwak om opgemerkt te worden. Maar hij was er altijd.