De Surrealist themamaand toneel

De Surrealist: Rechtspraak

Door Marthe van Bronkhorst | beeld: Eef Stalman
27 mei 2023

of
Droom veroorzaakt door de vlucht van een bij rond een granaatappel, een seconde voor het ontwaken

 

De Rechte
U zit hier op verdenking van inbraak
in onze dromen
het achterstevoren gooien met water in bijzijn van katten
magnetisch onklaar maken van kompassen
poging tot verschuiven van het ware noorden
verzuim om schrikkeljaren bij te tellen
en het tarten van de zwaartekracht met uw snor.

De Kromme
Nee nee dit is een misverstand.

De Rechte
Het openlijk fantaseren over mijn collega
en het algemeen krompraten wat recht is
zoals deze pijplijn.

De Kromme
Dit is geen pijplijn.

De Rechte
… zoals deze pijplijn. Die u heeft vernietigd.
Ik was nog niet klaar:
… het dubbel parkeren van olifanten.

De Kromme
Olifanten zijn wilde dieren, ze begrijpen de kaders niet.

De Rechte
Het schilderen van obsceniteiten.

De Kromme
Het was een automatisch schrijven,
mijn hand wist ook niet wat hij deed.

De Rechte
Uw advocate is helaas net overleden, maar verklaarde:
Goed, hij speelde met zijn eten, kwam niet op tijd voor la cena, droeg mijn kousen, zijn harkpoppetjes leken niet op mensjes, maar het was een lieve jongen. Je vader en ik hebben ons best gedaan.
Verdachte mag spreken.

De Kromme
Dit is een misverstand: ik wil niemand kwetsen
ik buig alleen de tijd om als een kind over de knie
en klokken gehoorzamen
horizonten krommen,
een zonsparallax vergezelt mij op reis
als de knapzak op mijn rug met de hengelstok van de maanman
Hoe leg ik dit uit? Nou –
aan het kuiltje van de ruimtetijd
zitten twee kinderen uit een oorlogsgebied te knikkeren
de winnaar krijgt een Milky Way
Wat ik bedoel is
Een pond kaas, een half bruin, een granaatappel
Nee wacht
De flat earth society has millions of active members
around the globe.

De Rechte
Verkeerd briefje, meneer. Dit zijn uw artist statement
uw boodschappenlijst en Wikipedia.

De Kromme
Alstublieft. Ik wil alles bekennen – alles wat ik echt gedaan heb.

Nee, geen kubisme, allesbehalve kubisme

De Rechte
Dus u geeft toe dat u dit allemaal verzint. Geen respect voor de waarheid, voor belangrijke instituties: tijd, ruimte, parkeerwachten. Dit neemt het OM u bijzonder kwalijk. Onderschrijft u het recht?

De Kromme
Nee, geen kubisme, allesbehalve kubisme.

De Rechte
Verzachtende omstandigheden gaan niet op.
Aan uw jeugd kan het niet liggen – uw broer groeide op met dezelfde vader en hij kwam goed terecht.

De Kromme
Mijn broer werd anderhalf jaar oud.

De Rechte
Maar nooit overlast van gehad!
Dan nu het vonnis. We moeten hier een voorbeeld stellen.
Het met voeten treden van de realiteit: stel dat iedereen dat deed!
Wat een wereld.
De één spreekt af om twaalf uur en de ander denkt dat het nog maar halfelf is! Dan komt de één naar het parkbankje in zijn droom en zit de ander op het bankje in de werkelijkheid. Voor niets te wachten. Chaos, olifanten op stelten en schijnprocessen – dat zou u toch ook niet willen! Hallo? Bent u er nog?

De Kromme
Neem me niet kwalijk. Er zoemt hier een bij, het is moeilijk concentreren

De Rechte
Meneer concentreer u toch even op de chaos die u teweegbrengt, zonder tijd en ruimte brengt u de negen-tot-vijfbanen in gevaar, dan vertrekken vliegtuigen op willekeurige tijden, de logistiek, de politiek, de mechanica: ontwricht, er komen verkeersinfarcten, burgeroorlogen, ambigue landgrenzen, veel vollere bierglazen, bezitsonteigeningen, meneer bent u daar nog?

De Kromme
Het is de bij, sorry, het is hypnotiserend.

De Rechte
Op uw vergrijpen staat doorgaans
achttien jaar en een gebiedsverbod maar u erkent
onze tijd-ruimtecontinua niet
dus we komen uit op levenslang,
waarvan achttien jaar onvoorwaardelijk, terugwerkende kracht. U ondertekent de verklaring waarin u uw uitingen afdoet als een uitzinnig-kunstzinnige psychose en vanaf heden trouw zweert aan de kubistische revolutie.

De Kromme
Voor ik de gevangenis inga, mag ik één vraag stellen? Hij staat op mijn briefje.

De Rechte
Stel uw vraag.

De Kromme
Ik ben mijn briefje kwijt. Eén moment, één moment.

De Rechte
Hier hebben we geen tijd voor.
Ik laat u uw cel zien.

De Kromme
Carrer Monturiol, 20, Figueres.  

De Rechte
U deelt dit stapelbed met uw zusje. Na acht uur licht uit.

De Kromme
En waar kan ik schilderen?

De Rechte
Nergens. Je gaat een vak leren: rechten.

De Kromme
En mijn doeken?

De Rechte
Verbrand. Zat geen perspectief in.

De Kromme
Ik haat het hier!

De Rechte
Op een dag ga je me dankbaar zijn. Zonder begrenzing leer je geen vakmanschap, geen discipline, je leert niet buiten de kaders denken als je nooit kaders hebt gehad, je –

De Kromme
Hou op! Wat is dit voor een gevangenis?

De Rechte
De werkelijkheid.

De Kromme
Mag ik eruit?

Bij nader inzien was ik wakker

De Rechte
Eerst je voorwaardelijke tijd uitzitten.
Meneer? Bent u er nog?

De Kromme
Het spijt me.

De Rechte
Was u in slaap gevallen?

De Kromme
Mogelijk heel even.

De Rechte
U weet dat het verboden is om hier te dromen?

De Kromme
Bij nader inzien was ik wakker. Absoluut. Waar waren we?

De Rechte
U wilde voor we de zitting sluiten nog één vraag stellen. Maar ik wil benadrukken dat u aan dit vonnis niet meer zult ontsnappen.

De Kromme
Heeft u, als kind, nooit getekend?

De Rechte
Er zoemt hier een bij. Waarom vraagt u dat?

De Kromme
Heeft u als kind nooit geschilderd, getekend, gekrijt?

De Rechte
Het spijt me, de bij is erg afleidend. Jawel. Jawel ja. Getekend ja. Kan iemand die bij vangen?

De Kromme
U bent ermee gestopt? Met tekenen?

De Rechte
Meneer, ik ben rechter geworden. Ik stel voor de zitting te sluiten.

De Kromme
Waarom geen kunstenaar? Waarom bent u geen kunstenaar geworden? Wat hebben ze met u gedaan? Hoe bent u zo geworden?

De Rechte
Ik bedoel: ik ben altijd rechter geweest.

De Kromme
Wat hebben ze tegen u gezegd?

De Rechte
Ze zeiden …

De Kromme
Wat hebben ze tegen u gezegd?

De Rechte
Ze zeiden
U zit hier op verdenking van inbraak
in onze dromen
het achterstevoren gooien met water in bijzijn van katten
magnetisch onklaar maken van kompassen
poging tot verschuiven van het ware noorden
verzuim om schrikkeljaren bij te tellen
en het tarten van de zwaartekracht met uw snor …

Over de auteur

Marthe van Bronkhorst (1993) is schrijver, theatermaker en psycholoog. Ze studeerde aan de VU en Harvard-universiteit af op de psychologie van slaap en dromen. Het droomachtige duikt ook vaak op in haar verhalen. Ze schrijft voor o.a. de Tekstsmederij, Hard//Hoofd, Fringe en Zwarte Cross festival en stond met het verhaal White Guilt op de longlist van de El Hizjra Literatuurprijs.

Over de illustrator

Eef Stalman is een illustrator die op een intuïtieve manier te werk gaat en vaak persoonlijke ervaringen op een poëtische en suggestieve manier verbeeldt. Door een verhaal vanuit iemands beleving te vertellen, hoopt ze mensen mee te nemen in haar werk, ze te ontroeren. De organische vormen en de rust van de natuur spelen een grote rol in Eefs werk. Ze wil de stilte vangen in vluchtige tijden, steeds zoekende naar een moment van verstilling.

Lees meer van

La voix inhumaine

Door Marthe van Bronkhorst

Een vrouw op. Ze zit achter een bureau waar een computer op staat. Ze draagt een draadloze headset. Vrouw:Dus kortom, u vraagt zo snel mogelijk een nieuwe PUC-code aan. Kan Teleperformance Persoonsgegevens u verder nog van dienst zijn? V:Goed. Dank u. Dit gesprek van 0 minuut 42 seconden zal automatisch worden beëindigd, tenzij u eerder […]

Lees meer uit de categorie De Surrealist themamaand toneel

De Nieuwe Lichting: Quinten Langes

Door Quinten Langes

De Optimist vroeg de nieuwe lichting afgestudeerden van schrijfopleidingen in Nederland en Vlaanderen om hun eindwerk in te sturen. In DE NIEUWE LICHTING presenteren wij fragmenten uit dat werk en stellen wij de schrijvers van de toekomst voor. Quinten Langes studeerde af aan de opleiding HKU Writing for Performance in Utrecht met de theatertekst AMOK. Hieronder […]

ontwerp: Artur Schmal Studio / ontwikkeling WordPress: Daniël Philipsen