Interview Portret

Portret: Renske van Enckevort

Door Renske van Enckevort
21 juni 2016

In alweer het zesde portret van de helden die het Handboek voor een Optimistisch leven hebben gemaakt tot wat het gaat worden – fantastisch – stellen we Renske van Enckevort aan je voor. Renske verzorgde niet alleen de illustratie bij het thema Schuld maar is daarnaast beeldredacteur van Handboek voor een Optimistisch leven en heeft er in die rol voor gezorgd dat het boek barst van de mooiste illustraties. 

foto: Marcel Prins

foto: Marcel Prins

Hoe heb je De Optimist leren kennen?

Ik denk toen mijn vriendin Niña Weijers haar eerste publicatie op De Optimist vierde. Ik kan me een café in Amsterdam West herinneren waar ze me vertelde dat het stuk gepubliceerd werd. Of dat café moet in het verhaal een rol hebben gespeeld, dat zou ook kunnen. Een paar jaar later, tijdens mijn Beeld en Taal-studie, publiceerde ik zelf voor het eerst op De Optimist met een kort verhaal dat ‘Samen slapen’ heet en dat ik nog steeds graag voorlees aan logees.

De Optimist heeft voor elke auteur/kunstenaar een thema gekozen. Voor jou was dat thema Schuld. Hoe vond je dat thema? Paste het bij je werk en zou je het zelf ook hebben gekozen als je een thema mocht kiezen?

Om eerlijk te zijn heb ik alle illustratoren die ik voor het boek benaderd heb laten kiezen welk thema ze wilden verbeelden en gewacht tot er één thema overbleef. Schuld is blijkbaar het thema waar niemand zich graag aan waagt. Misschien omdat schuld vaak complex is, maar bij voorkeur op banale gronden aan iets of iemand wordt toegewezen. Ik keek, niet als enige, deze winter naar Making a Murderer. Als er iets is dat deze bijna onhebbelijke documentaire inzichtelijk maakt, is het wel hoe vaak en hoeveel we onszelf aan de ander proberen uit te leggen, om ons uiteindelijk te realiseren dat we in het net van elkaars instinct gevangen zitten. We kunnen onszelf uitleggen totdat we erbij neervallen, maar het vonnis blijft als een wichelroede op een onvoorspelbare plek stilstaan.

Waar haal jij doorgaans je inspiratie vandaan? Kun je iets over je werkproces vertellen?

Goed om je heen kijken. Veel stilzitten, veel wachten. Niet op je telefoon kijken als je op een pont staat, maar naar de mensen. Voor kleur kijk ik naar het water, naar de lucht, naar bonte kledingstukken die langs beton lopen, naar alle spullen die zich per ongeluk in mijn huis hebben verzameld.

Voordat ik redacteur van De Optimist werd, schilderde ik, maar ik had me nog nooit aan een illustratie gewaagd. Illustraties zijn een vak apart; ik kan nog niet zeggen dat ik het helemaal doorheb, maar het geeft me veel plezier. Het zijn experimenten in het klein. Elk beeld past in een afgemeten tijdvak- een dag of twee- waar een groot schilderij soms in zijn trage onstaansproces kan groeien. Er is een richting, want er is een verhaal, en het beeld openbaart zich terwijl je leest. Ik denk dat elke lezer een ander beeld vangt, waardoor het nooit echt interessant is (hoewel verleidelijk) om het meest kloppende beeld te vangen. Een illustratie is een uitroep, geen samenvatting.

Zie je jezelf als een optimist? Waarom wel/niet? Heeft dit invloed op je werk?

Ik ben een Optimist. Hoewel het verleidelijk is om te verzuipen in een half leeg glas, zal ik me er niet aan overgeven.

De mens is een buigzaam wezen en hoe vaker je buigt, des te beter je voelt dat de dingen, de gedachten en het leven zelf van tijdelijke aard zijn. Blijven steken in een vernietigende gedachte of een verdorven nieuwsbericht vervult bepaalde behoeften, maar sterft uiteindelijk vanzelf aan zijn eigen tijdelijkheid.

Wat humor doet voor proza, kan kleur doen voor beeld. Ik zou mijn schilderijen en illustraties niet perse als Optimistische portretten omschrijven, soms is het uitgangspunt ronduit somber, maar door laag voor laag kleur toe te voegen, transformeert het beeld en trekt het zichzelf naar het licht.

In augustus 2016 verschijnt het eerste boek van De Optimist, Handboek voor een Optimistisch leven (Atlas Contact), vanaf 1 juni hier al te bestellen in de voorverkoop. Als vooruitblik, zoethoudertje en lekkermakertje publiceren we de hele maand juni portretten van bijdragers aan het boek. We mailden ze een aantal vragen; uit hun antwoorden volgt een ongepolijst zelfportret, hier vind je ze allemaal.

Over de auteur

Renske van Enckevort is beeldend kunstenaar en schrijver. Ze woont en werkt in Amsterdam.

Lees meer van

Samen slapen

Door Renske van Enckevort

We stonden in zijn kamer. Ik keek naar de piano en de gordijnen die niet dezelfde kleur hadden. Hij kleedde zichzelf uit. Dat had ik nog nooit gezien. Ik dacht dat het uitkleden van de ander hoorde bij het spel. Bij het aftasten, het eerste aanraken. Hoe je handen voorzichtig de stof raken, en door […]

Lees meer uit de categorie Interview Portret

Portret: Wytske Versteeg

Door Wytske Versteeg

Halte vijf in onze serie portretten van bijdragers aan Handboek voor een Optimistisch leven (Atlas Contact) is voor Wytske Versteeg. Speciaal voor het boek schreef zij het prachtige verhaal ‘Bovenkomen’. Hoe heb je De Optimist leren kennen?Door de vraag om mee te werken aan het programma Kamermans Kermis, dat mede door De Optimist werd georganiseerd. Toen kreeg ik de […]

ontwerp: artur schmal studio / development: erik driessen media ontwerper